Κιρσοκήλη
Κιρσοκήλη ονομάζεται η ελικοειδής διάταση φλεβών των όρχεων η οποία οδηγεί σε φλεβική ανεπάρκεια.
Τι Είναι Η Κιρσοκήλη;
Κιρσοκήλη ονομάζεται η ελικοειδής διάταση φλεβών των όρχεων, που βρίσκονται στην περιοχή του οσχέου, η οποία οδηγεί σε φλεβική ανεπάρκεια. Οι ειδικές βαλβίδες που έχουν οι φλέβες επιτρέπουν τη σωστή κυκλοφορία του αίματος προς όλο το σώμα. Όταν οι βαλβίδες δεν είναι επαρκείς, ώστε να επιτυγχάνεται αυτή η διαδικασία, παρατηρείται η παλινδρόμηση του αρτηριακού αίματος μέσα στους όρχεις, το οποίο λιμνάζει εκεί και δημιουργεί το πρόβλημα της κιρσοκήλης. Η κιρσοκήλη μπορεί να εμφανιστεί τόσο αριστερά όσο και δεξιά, αν και στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι κιρσοκήλες αφορούν την αριστερή μεριά.
Βαθμοί Ταξινόμησης
Οι βαθμοί ταξινόμησης βοηθούν τον ουρολόγο να εκτιμήσει τη βαρύτητα του προβλήματος και να αποφασίσει αν ο εκάστοτε ασθενής χρειάζεται απλή παρακολούθηση ή θεραπεία. Μια κιρσοκήλη μπορεί να είναι:
- 1ου βαθμού: Η κιρσοκήλη δεν φαίνεται εξωτερικά και ο ασθενής δεν παρουσιάζει συμπτώματα, όπως αυτά που θα δούμε παρακάτω. Η φλεβική διάταση μπορεί να εντοπιστεί μόνο με τη διενέργεια υπερηχογραφήματος. Σε αυτό το στάδιο συχνά προτείνεται από τον γιατρό απλή παρακολούθηση.
- 2ου βαθμού: Στις κιρσοκήλες 2ου βαθμού, οι φλέβες γίνονται εύκολα ψηλαφητές από τον γιατρό χωρίς όμως να είναι ακόμη ορατές. Ο ασθενής σε αυτό το στάδιο μπορεί να αισθάνεται ήπιο βάρος στους όρχεις μετά από ορθοστασία ή σωματική κόπωση.
- 3ου βαθμού: Μια κιρσοκήλη 3ου βαθμού είναι ορατή ακόμα και σε κατάσταση ηρεμίας και οι ενοχλήσεις είναι πιο συχνές. Συνήθως, τότε είναι που οι άνδρες απευθύνονται για πρώτη φορά σε ειδικό.
Πώς Επηρεάζει Η Κιρσοκήλη Τη Γονιμότητα;
Η κιρσοκήλη αποτελεί μεν την πιο συχνή αιτία της ανδρικής υπογονιμότητας, αλλά πρόκειται για μια αναστρέψιμη κατάσταση. Εντοπίζεται στο 15% του γενικού πληθυσμού, αλλά σε άνδρες με προβλήματα γονιμότητας η συχνότητά της φτάνει το 35%, ενώ μπορεί να ξεπεράσει και το 80% σε περιπτώσεις δευτεροπαθούς υπογονιμότητας. Η πάθηση προκύπτει από τη δυσλειτουργία των φλεβικών βαλβίδων, με αποτέλεσμα τη στάση αίματος και την αύξηση της θερμοκρασίας του οσχέου. Η αυξημένη θερμοκρασία, σε συνδυασμό με την ιστική υποξία και την παλινδρόμηση τοξικών μεταβολιτών από τη νεφρική φλέβα, βλάπτει την παραγωγή και ποιότητα του σπέρματος. Επιπλέον, η κιρσοκήλη σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα οξειδωτικού στρες, που προκαλεί βλάβες στο DNA των σπερματοζωαρίων.
Πρακτικά, άνδρες με σοβαρή κιρσοκήλη, 3ου βαθμού, παρουσιάζουν συχνότερα μειωμένη κινητικότητα, μειωμένο αριθμό και φυσιολογική μορφολογία σπερματοζωαρίων, όπως καταδεικνύουν τα σπερμοδιαγράμματα. Ωστόσο, η χειρουργική αποκατάσταση μπορεί να βελτιώσει τα χαρακτηριστικά του σπέρματος σε ποσοστό 60-80% των περιπτώσεων, αυξάνοντας σημαντικά τις πιθανότητες σύλληψης.
Αίτια Εμφάνισης Κιρσοκήλης
Αναφορικά με το από τι προκαλείται μια κιρσοκήλη, τα αίτια δεν είναι ούτε κληρονομικά ούτε παθολογικά. Αυτό που συμβαίνει στην περίπτωση της κιρσοκήλης είναι πως διαφέρει ανατομικά η εκβολή της αριστερής σπερματικής φλέβας από τη δεξιά. Η ανατομική ιδιαιτερότητα της αριστερής φλέβας, η οποία εκβάλλει κάθετα στη νεφρική φλέβα, κάνει πιο εύκολη τη δημιουργία στάσης αίματος. Αντίθετα, η δεξιά φλέβα καταλήγει υπό γωνία στην κάτω κοίλη φλέβα, γεγονός που επιτρέπει πιο ομαλή ροή με μικρότερες αντιστάσεις.
Η εμφάνιση της κιρσοκήλης, κατ’ άλλους, οφείλεται στη μηχανική πίεση που δέχεται η αριστερή σπερματική φλέβα ανάμεσα στην κοιλιακή αορτή και την άνω μεσεντέριο αρτηρία, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η κυκλοφορία του αίματος. Επιπλέον, αρκετοί ειδικοί συνδέουν την πάθηση με την ανεπάρκεια ή ακόμη και την απουσία βαλβίδων στη σπερματική φλέβα, ένα φαινόμενο που παρατηρείται συχνότερα στην αριστερή πλευρά.
Ακόμα, υπάρχουν και ορισμένοι παράγοντες που αυξάνουν την ενδοκοιλιακή πίεση και μπορεί να επιδεινώσουν το πρόβλημα. Μερικοί από αυτούς είναι:
- Η έντονη άσκηση που περιλαμβάνει και βάρη
- Η χρόνια δυσκοιλιότητα
- Ο βήχας
- Η εργασία με πολύωρη ορθοστασία
Συμπτώματα
Η κιρσοκήλη συχνά είναι ασυμπτωματική, γι’ αυτό και ανακαλύπτεται τυχαία, συνήθως στα πλαίσια ελέγχου της ανδρικής υπογονιμότητας. Σε κάποιες, οι κιρσοκήλες ενδέχεται να δώσουν συμπτώματα όπως τα παρακάτω:
- Αίσθημα βάρους ή τραβήγματος στους όρχεις
- Πόνος ή ενόχληση στο όσχεο, ιδιαίτερα μετά από πολύωρη ορθοστασία ή άσκηση με βάρη
- Εμφανής ή ψηλαφητή διόγκωση στο όσχεο
- Μείωση του μεγέθους του όρχεως (ατροφία) στην προσβεβλημένη πλευρά
- Διαταραχές στη γονιμότητα που ανιχνεύονται με σπερμοδιάγραμμα
Πώς Γίνεται Η Διάγνωση;
Η διάγνωση είναι ένας συνδυασμός κλινικής εξέτασης και ορισμένων απεικονιστικών μεθόδων. Ο γιατρός:
- Εξετάζει τον ασθενή όρθιο και ξαπλωμένο, καθώς επίσης και με τη δοκιμασία Valsalva
- Διενεργεί ένα Doppler υπερηχογράφημα η οποία είναι μια βασική εξέταση, καθώς δείχνει την κατεύθυνση της ροής και τη διάταση των φλεβών
- Προχωρά σε σπερμοδιάγραμμα το οποίο είναι καθοριστικό, ειδικά σε ζευγάρια με πρόβλημα τεκνοποίησης, καθώς επιτρέπει τη συσχέτιση της κιρσοκήλης με τη γονιμότητα
Θεραπεία Για Αποκατάσταση Κιρσοκήλης
Η απόφαση για χειρουργείο λαμβάνεται εξατομικευμένα. Δεν χειρουργούνται όλοι οι ασθενείς, καθώς η επέμβαση αποτελεί την ενδεδειγμένη λύση σε κάποιες περιπτώσεις. Ως προς το πότε χειρουργείται μια κιρσοκήλη, αυτό συμβαίνει όταν:
- Υπάρχει πόνος
- Εμφανίζεται υπογονιμότητα
- Παρατηρείται ατροφία όρχεως
Χειρουργικές Τεχνικές
Όταν η κιρσοκήλη προκαλεί έντονα συμπτώματα ή επηρεάζει τη γονιμότητα, η χειρουργική διόρθωση αναδεικνύεται σε πιο αξιόπιστη λύση. Οι διαθέσιμες χειρουργικές τεχνικές είναι οι εξής:
- Μικροχειρουργική υποβουβωνική προσπέλαση: Είναι η πιο σύγχρονη και αποτελεσματική προσέγγιση για την αντιμετώπιση της κιρσοκήλης. Με μια μικρή τομή δίπλα στο πέος, χωρίς να επηρεάζονται οι κοιλιακοί μύες, διεξάγεται η επέμβαση και ο ασθενής επιστρέφει στην καθημερινότητά του σε περίπου τρεις ημέρες. Η τεχνική αυτή, η οποία είναι αυτή την οποία επιλέγουμε στο Ανδρολογικό Ινστιτούτο Αθηνών, εξασφαλίζει πολύ χαμηλό ποσοστό υποτροπής (μικρότερο του 1 %) και ικανοποιητική βελτίωση στο σπερμοδιάγραμμα (60-80 %).
- Λαπαροσκοπική κιρσοκηλεκτομή: Εφαρμόζεται κυρίως σε αμφοτερόπλευρες περιπτώσεις. Ο χειρουργός χρησιμοποιεί ένα μικροσκοπικό χειρουργικό εργαλείο και ειδική κάμερα μέσω μικρών τομών που έχει πραγματοποιήσει στην κοιλιακή χώρα. Αποτελεί λιγότερο επεμβατική επιλογή και έχει ταχύτερη ανάρρωση.
- Παραδοσιακή (ανοιχτή) μέθοδος: Η “κλασική” ανοιχτή χειρουργική επέμβαση πραγματοποιείται μέσω μιας τομής στη βουβωνική περιοχή ή το όσχεο. Είναι μεν αποτελεσματική, αλλά συνοδεύεται από μεγαλύτερο πόνο και μακρύτερη ανάρρωση.
- Σκληροθεραπεία / Εμβολισμός: Πρόκειται για μια μη χειρουργική, ελάχιστα επεμβατική προσέγγιση. Είτε γίνεται έγχυση σκληρυντικού υλικού με καθετήρα είτε τοποθετούνται σπείρες για την απόφραξη των παθολογικών φλεβών. Η τεχνικη αυτή είναι χρήσιμη σε περιπτώσεις υποτροπής ή όταν η χειρουργική προσπέλαση είναι πιο δύσκολη.
Αποθεραπεία & Ανάρρωση
Μετά την επέμβαση, ο ασθενής είναι σε θέση να περπατήσει την ίδια μέρα και να επιστρέψει σε απλές δραστηριότητες μέσα σε 2-3 ημέρες. Ακόμα:
- Ο μετεγχειρητικός πόνος είναι ήπιος και αντιμετωπίζεται με απλά αναλγητικά
- Το ελαφρύ πρήξιμο μετά είναι φυσιολογικό και υποχωρεί μέσα σε λίγες εβδομάδες
- Η άρση βαρών και η έντονη άσκηση θα πρέπει να αποφεύγονται για περίπου έναν μήνα
- Το σπερμοδιάγραμμα θα πρέπει να επαναληφθεί μετά από 3-6 μήνες, καθώς χρειάζεται χρόνος για να φανεί η βελτίωση στην παραγωγή νέου σπέρματος
Οφέλη Μετά Την Επέμβαση
Η επιτυχής θεραπεία προσφέρει στον ασθενή:
- Ανακούφιση από τον πόνο και την αίσθηση βάρους
- Βελτίωση της γονιμότητας, με αύξηση του αριθμού και της κινητικότητας των σπερματοζωαρίων
- Πρόληψη περαιτέρω ατροφίας του όρχεως
- Ψυχολογική ανακούφιση και βελτίωση της ποιότητας ζωής
Σύνοψη Της Δουλειάς Μας
Το έμπειρο προσωπικό του Ινστιτούτου μας μπορεί να αντιμετωπίσει την κιρσοκήλη με επιτυχία μέσα από την επιστήμη της μικροχειρουργικής και να θεραπεύσει πλήρως τον ασθενή, ώστε να μην αντιμετωπίσει ξανά παρόμοιο πρόβλημα. Η άριστη γνώση και κατάρτισή μας δεν αφήνει κανένα περιθώριο επιπλοκής και εξασφαλίζει ασφάλεια.
Ο Δρ. Κ. Κωνσταντινίδης, Ιδρυτής και Πρόεδρος στο Ανδρολογικό Ινστιτούτο Αθηνών, Διευθυντής του Τμήματος Σεξουαλικής Υγείας στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, είναι Ουρολόγος – Ανδρολόγος και Χειρουργός. Για να ενημερωθείτε αναλυτικότερα σχετικά με την κιρσοκήλη, επικοινωνήστε με τον γιατρό και προγραμματίστε το ραντεβού σας.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Μπορεί Κάποιος Να Κάνει Παιδιά Αν Έχει Κιρσοκήλη;
Η απάντηση στο πολύ συχνό ερώτημα των ανδρών “Έχω κιρσοκήλη. Μπορώ να κάνω παιδιά;” είναι πως είναι πολλοί οι άνδρες με ήπια κιρσοκήλη οι οποίοι καταφέρνουν να γίνουν πατέρες. Ωστόσο, σε μέτριες ή σοβαρές μορφές, οι επιπτώσεις στο σπερμοδιάγραμμα μπορεί να μειώσουν τις πιθανότητες σύλληψης. Η έγκαιρη διάγνωση και η χειρουργική επέμβαση, όταν κρίνεται πως είναι απαραίτητη, μπορούν να αυξήσουν σημαντικά την ανδρική γονιμότητα.
Συνδέεται Ο Καρκίνος Των Όρχεων Με Την Κιρσοκήλη;
Η κιρσοκήλη δεν προκαλεί καρκίνο όρχεων. Ο καρκίνος όρχεων και η κιρσοκήλη αποτελούν δύο ανεξάρτητες καταστάσεις. Παρ’ όλα αυτά, κάθε αλλαγή στο όσχεο χρειάζεται έλεγχο για να αποκλειστεί οποιαδήποτε άλλη παθολογία, οπότε συστήνεται να απευθύνεστε στον γιατρό σας αν παρατηρήσετε κάποια αλλαγή.
Συνδέεται Η Στυτική Δυσλειτουργία Με Την Κιρσοκήλη;
Η στυτική δυσλειτουργία δεν μπορεί να προκληθεί άμεσα από μια κιρσοκήλη. Ωστόσο, η μειωμένη γονιμότητα και το χρόνιο άγχος που τη συνοδεύουν μπορεί να επηρεάσουν ψυχολογικά και έμμεσα τη σεξουαλική λειτουργία.
Υπάρχουν Επιπλοκές Μετά Την Επέμβαση Κιρσοκήλης;
Οι πιθανές επιπλοκές μετά από μια χειρουργική επέμβαση για τη θεραπεία της κιρσοκήλης είναι σπάνιες. Ωστόσο, όπως σε κάθε χειρουργείο, έτσι και σε αυτό η πιθανότητα παραμένει υπαρκτή. Έτσι, σπάνια μεν, αλλά μπορεί να προκύψει:
- Υποτροπή της κιρσοκήλης
- Συσσώρευση υγρού γύρω από τον όρχι (υδροκήλη)
- Λοίμωξη ή αιμάτωμα
Ελαφρύ πρήξιμο και ήπιος πόνος που ενδεχομένως εμφανιστούν μετά την επέμβαση, υποχωρούν με την αποθεραπεία και δεν πρέπει να προκαλούν ανησυχία.