Προστατίτιδα
Ο Δρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης, Χειρουργός Ουρολόγος –Ανδρολόγος είναι ο ιδρυτής και πρόεδρος του Ανδρολογικού Ινστιτούτου Αθηνών, πρώην πρόεδρος του UGRS (Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Επανορθωτική Ουρολογική Χειρουργική) και διευθυντής της Σεξουαλικής Κλινικής του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών.
Περιεχόμενα Σελίδας Προστατίτιδα
Τι Είναι Η Προστατίτιδα;
Η προστατίτιδα είναι η φλεγμονή του προστάτη, ενός μικρού αδένα που βρίσκεται κάτω από την κύστη και περιβάλλει την αρχή της ουρήθρας. Η πάθηση μπορεί να προσβάλλει άνδρες σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά είναι πιο συχνή κατά τη δεκαετία των 50 και εμφανίζεται σε διάφορες μορφές. Έτσι έχουμε:
- Οξεία βακτηριακή
- Χρόνια βακτηριακή
- Χρόνια μη βακτηριακή (σύνδρομο χρόνιου πυελικού άλγους)
- Ασυμπτωματική φλεγμονώδης προστατίτιδα
Οι τύποι της προστατίτιδας διαφέρουν σημαντικά τόσο ως προς τις αιτίες και τα συμπτώματα όσο και ως προς την αντιμετώπιση.
Συμπτώματα Προστατίτιδας
Η συμπτωματολογία της προστατίτιδας διαφοροποιείται μεν ανάλογα με τον τύπο, αλλά υπάρχουν και συμπτώματα τα οποία είναι κοινά για όλες τις μορφές της πάθησης. Αυτό σημαίνει πως:
- Στην οξεία βακτηριακή, ο ασθενής εκδηλώνει έντονα πυρετό, ρίγη, αδυναμία, πόνο στο περίνεο ή στο κατώτερο τμήμα της κοιλιάς, δυσουρία, συχνοουρία, πόνο κατά την εκσπερμάτιση και σπανίως αιμοσπερμία.
- Στη χρόνια βακτηριακή, το πρόβλημα είναι υποτροπιάζον με πιο ήπια, αλλά περιοδικά επανερχόμενα συμπτώματα, όπως είναι οι ενοχλήσεις στην ούρηση και ο ήπιος πόνος, καθώς και η έντονη προδιάθεση για ανάπτυξη λοιμώξεων αλλά και η ασπερμία σε κάποιες περιπτώσεις.
- Στη χρόνια μη βακτηριακή, η πιο ενοχλητική εκδήλωση είναι το επίμονο πυελικό άλγος, εξού και η εναλλακτική ονομασία της μορφής που είναι σύνδρομο χρόνιου πυελικού άλγους ή απλώς χρόνιο πυελικό άλγος. Το επίμονο άλγος στην περιοχή της πυέλου μπορεί να εκτείνεται στο όσχεο, τον πρωκτό ή τη ράχη. Η στυτική δυσλειτουργία, το αίσθημα καύσου, η συχνουρία και οι αισθητικές διαταραχές αποτελούν συχνά συνοδά συμπτώματα σε αυτή τη μορφή προστατίτιδας.
- Στην ασυμπτωματική μορφή, όπως μαρτυρά και το όνομά της, δεν παρατηρούνται συμπτώματα, και ανευρίσκεται μόνο μέσω εργαστηριακών εξετάσεων, όπως είναι το σπερμοδιάγραμμα και το PSA.
Αιτίες Προστατίτιδας
Αναφορικά με το από τι προκαλείται, οι αιτίες διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο:
- Οξεία βακτηριακή προστατίτιδα: Μπορεί να προκληθεί από το E.coli, τον εντερόκοκκο και άλλα βακτήρια (π.χ. χλαμύδια, γονόκοκκος, αναερόβια μικρόβια, μύκητες και ιούς αλλά πιο σπάνια) τα οποία υπάρχουν στα ούρα του ασθενή και εισέρχονται στον προστάτη. Ως προς το πώς μεταδίδεται, αυτό μπορεί να συμβεί μέσω της σεξουαλικής επαφής. Συνεπώς, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
- Χρόνια βακτηριακή προστατίτιδα: Δεν είναι σαφές το τι την προκαλεί. Είναι πιθανό, ωστόσο, τα μικρόβια που ευθύνονται για την οξεία μορφή της να είναι υπεύθυνα και για τη χρόνια.
- Χρόνια μη βακτηριακή προστατίτιδα: Η αιτία είναι άγνωστη στην περίπτωση της χρόνιας μη βακτηριακής προστατίτιδας. Ωστόσο, το άγχος σε συνδυασμό με τον αυξημένο τόνο πυελικού εδάφους, αυτοάνοσα και νευροπαθητικές αλλαγές φαίνεται πως είναι πιθανό να ευθύνεται σε κάποιον βαθμό.
- Ασυμπτωματική φλεγμονή: Οι πιθανές αιτίες για τον τύπο αυτό παραμένουν άγνωστες για την ώρα. Ωστόσο, ανιχνεύεται αρκετά συχνά σε άνδρες με αυξημένη τιμή PSA ή κατά τον έλεγχο για γονιμότητα.
Πέρα από τα αίτια τα οποία συνδέονται με κάθε μορφή προστατίτιδας, υπάρχουν και ορισμένοι παράγοντες η παρουσία των οποίων ενδεχομένως αυξήσει τις πιθανότητες πρόκλησης φλεγμονής. Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου είναι οι εξής:
- συχνά επεισόδια ουρολοιμώξεων
- παλαιότερα επεισόδια προστατίτιδας
- οικογενειακό ιστορικό προβλημάτων στον προστάτη
- εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα
- κακή ούρηση (ειδικά σε μεγαλύτερης ηλικίας άνδρες, καθώς ασκείται περισσότερη πίεση κατά τη διαδικασία με αποτέλεσμα να εισέρχονται πιο εύκολα οι μικροοργανισμοί)
- διόγκωση προστάτη
- έντονη σεξουαλική δραστηριότητα
- καλοήθης υπερπλασία προστάτη
- βιοψία προστάτη, κυστεοσκόπηση, τοποθέτηση καθετήρα ή άλλη ιατρική ενέργεια
Πώς Πραγματοποιείται Η Διάγνωση;
Η διάγνωση της προστατίτιδας βασίζεται στον συνδυασμό κάποιων από τις εξής ενέργειες από τον Ουρολόγο – Ανδρολόγο, ανάλογα με τα συμπτώματα και άλλους παράγοντες ανά περίπτωση ασθενή:
- Της λήψης του πλήρους ιατρικού ιστορικού του ασθενή
- Της καταγραφής των συμπτωμάτων που παρουσιάζει ο ασθενής
- Της κλινικής εξέτασης (ψηλάφησης του προστάτη)
- Της καλλιέργειας των ούρων
- Της καλλιέργειας του σπέρματος
- Της καλλιέργειας του προστατικού εκκρίματος
- Του υπέρηχου του προστάτη
- Του υπερηχογραφήματος της κύστης, των νεφρών και των έξω γεννητικών οργάνων
- Της εξέτασης του PSA για τη χρόνια και την οξεία μορφή
- Της γενικής εξέτασης αίματος και CRP
- Της γενικής εξέτασης ούρων
Θεραπεία Προστατίτιδας
Η θεραπεία της προστατίτιδας διαφοροποιείται ανάλογα με τον τύπο της. Συνεπώς:
- Στην οξεία βακτηριακή, η αντιμικροβιακή θεραπεία είναι άμεση προτεραιότητα. Συνήθως περιλαμβάνει ισχυρά αντιφλεγμονώδη και αντιβιοτικά φάρμακα σε ενέσιμη μορφή ή χάπια, αναλόγως τη σοβαρότητα της κατάστασης. Η κατανάλωση άφθονων υγρών είναι εξαιρετικά σημαντική, επίσης. Σε περιπτώσεις δυσκολίας κατά την ούρηση, προστίθενται και α-αναστολείς προκειμένου να διευκολυνθεί η διαδικασία. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, ίσως κριθεί απαραίτητη η νοσηλεία του ασθενή, αλλά, κατά κανόνα, η θεραπεία ακολουθείται με ασφάλεια στο σπίτι για διάστημα 15 ημερών τουλάχιστον.
- Στη χρόνια βακτηριακή προστατίτιδα, η θεραπεία, η οποία ενδέχεται να διαρκέσει ακόμα και πολλούς μήνες, περιλαμβάνει αντιβιοτικά διά στόματος φάρμακα. Αν κριθεί απαραίτητο από τη συμπτωματολογία, μπορεί να προστεθεί και επιπλέον φαρμακευτική αγωγή.
- Στον χρόνιο μη βακτηριακό τύπο, η αντιμετώπιση γίνεται με αντιφλεγμονώδη φάρμακα, χαλαρωτικούς παράγοντες του πυελικού εδάφους, ή/και χρήση α-αποκλειστών αν υπάρχει δυσουρία. Ακόμα, μπορεί να προστεθούν αντιβιοτικά και μυοχαλαρωτικά σκευάσματα και διάφορα άλλα φάρμακα, ανάλογα με τον εκάστοτε ασθενή.
- Η ασυμπτωματική μορφή συνήθως δεν χρειάζεται θεραπεία. Αρκεί μόνο η απλή παρακολούθηση του ασθενή, στις περισσότερες περιπτώσεις.
Πέρα από τις παραπάνω μεθόδους αντιμετώπισης, ανάλογα με τον τύπο της προστατίτιδας, σημαντικό ρόλο παίζει και η διατροφή. Οι αλλαγές στη διατροφή του ασθενή δεν αποτελούν λύση για τη θεραπεία της αλλά μπορεί να βοηθήσουν σημαντικά. Η υιοθέτηση, λοιπόν, υγιεινών συνηθειών διατροφής, η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας νερού και η αποφυγή ή έστω μείωση του καφέ και του αλκοόλ, καθώς και πολύ πικάντικων τροφών που μπορεί να ερεθίσουν την κύστη, μπορούν να εφαρμοστούν συνδυαστικά με την όποια μέθοδο θεραπείας κριθεί κατάλληλη.
Ποιες Επιπλοκές Μπορεί Να Παρουσιαστούν;
Αν η προστατίτιδα δεν διαγνωστεί έγκαιρα και δεν αντιμετωπιστεί άμεσα και σωστά, σύμφωνα με τις συστάσεις του γιατρού ανάλογα με την κατάσταση και τις ανάγκες του εκάστοτε ασθενή, ενδέχεται να επιφέρει σοβαρές επιπλοκές, όπως είναι:
- Η οξεία επίσχεση ούρων
- Το στένωμα της ουρήθρας
- Η σήψη
- Το σηπτικό σοκ
- Η βακτηριαιμία
- Η δημιουργία προστατικού αποστήματος
- Η οξεία επιδιδυμίτιδα
- Η χρόνια βακτηριακή προστατίτιδα
- Η υπογονιμότητα
- Η στυτική δυσλειτουργία
Προστατίτιδα & Στυτική Δυσλειτουργία
Παρά το γεγονός ότι η προστατίτιδα δεν αποτελεί άμεση αιτία της στυτικής δυσλειτουργίας, δεν είναι απίθανο μια φλεγμονή στον προστάτη η οποία θα αφεθεί χωρίς θεραπεία να οδηγήσει σταδιακά και σε στυτική δυσλειτουργία.
Ο Δρ. Κ. Κωνσταντινίδης, Ιδρυτής και Πρόεδρος στο Ανδρολογικό Ινστιτούτο Αθηνών, Διευθυντής του Τμήματος Σεξουαλικής Υγείας στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, είναι Ουρολόγος – Ανδρολόγος και Χειρουργός. Για να ενημερωθείτε αναλυτικότερα σχετικά με την προστατίτιδα, πραγματοποιήστε την επικοινωνία σας με τον γιατρό και προγραμματίστε το ραντεβού σας.