Καρκίνος των Όρχεων

Αν και σχετικά σπανιότερος από άλλους, ο καρκίνος όρχεων αποτελεί τον πιο συνηθισμένο καρκίνο στις ηλικίες 25 έως 35 ετών.

Δρ. Κωνσταντινίδης - Χειρουργός Ανδρολόγος Ουρολόγος στην Αθήνα

Ο Δρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης, Χειρουργός Ουρολόγος –Ανδρολόγος είναι ο ιδρυτής και πρόεδρος του Ανδρολογικού Ινστιτούτου Αθηνών, πρώην πρόεδρος του UGRS (Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Επανορθωτική Ουρολογική Χειρουργική) και διευθυντής της Σεξουαλικής Κλινικής του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών.

Τι Είναι Ο Καρκίνος Όρχεων

Ο καρκίνος όρχεων αποτελεί το κακόηθες νεόπλασμα (όγκος) το οποίο εντοπίζεται στα κύτταρα των όρχεων στο όσχεο. Συγκρινόμενος με άλλους τύπους καρκίνων, ο καρκίνος στους όρχεις είναι σχετικά σπάνιος, παρόλα αυτά αποτελεί τον πιο συνηθισμένο καρκίνο στις ηλικίες 25 έως 35 ετών.

Πρέπει να σημειωθεί ότι υπάρχουν και καλοήθεις όγκοι όρχεων, οι οποίοι δεν παρουσιάζουν κακοήθη συμπεριφορά και, συνήθως, δεν απειλούν τη ζωή του ασθενή. Ωστόσο χρειάζονται ιατρική παρακολούθηση για την αποφυγή επιπλοκών ή λανθασμένης διάγνωσης.

Ο καρκίνος των όρχεων είναι σε μεγάλο βαθμό θεραπεύσιμος ακόμα και αν υπάρχουν μεταστάσεις. Ανάλογα με τον τύπο και το στάδιο του καρκίνου μπορεί να χρειαστείτε κάποια θεραπεία από αυτές που αναφέρονται πιο κάτω ή έναν συνδυασμό αυτών.

Καθορισμός Του Τύπου Καρκίνου

Ο αφαιρεθείς όρχις και η ανάλυσή του είναι αυτά που θα καθορίσουν τον τύπο του καρκίνου, βάσει του οποίου θα αποφασιστεί και η πορεία της θεραπείας, για την οποία θα μιλήσουμε εκτενώς στη συνέχεια.

Σε γενικές γραμμές, δύο είναι οι κύριοι τύποι των καρκίνων των όρχεων:

  • Σεμίνωμα: Οι σεμινωματώδεις όγκοι μπορούν να προκύψουν σε όλες τις ηλικίες αλλά αν ένας μεγαλύτερος άνδρας παρουσιάσει καρκίνο των όρχεων είναι πιθανότατα σεμινωματώδης. Σε γενικές γραμμές, οι σεμινωματώδεις όγκοι δεν είναι επιθετικοί όπως οι μη σεμινωματώδεις.
  • Μη σεμινωματώδης: Τείνουν να εμφανίζονται σε νεαρότερες ηλικίες και η ανάπτυξή τους και διασπορά τους είναι ταχεία. Υπάρχουν διάφοροι τύποι όπως το χοριοκαρκίνωμα, το εμβρυϊκό καρκίνωμα, το τεράτωμα και ο όγκος του λεκιθικού ιστού.

 

Τι Συμπτώματα Εμφανίζει Ο Καρκίνος Στους Όρχεις;

Στα συμπτώματα του καρκίνου των όρχεων, ο οποίος επηρεάζει συνήθως μόνο τον έναν όρχι, περιλαμβάνονται τα εξής:

  • Εξόγκωμα ή πρήξιμο σε οποιονδήποτε από τους δυο όρχεις
  • Αίσθημα βάρους στο όσχεο
  • Πόνος στην κοιλιακή χώρα ή στη βουβωνική χώρα
  • Απότομη συγκέντρωση υγρού στο όσχεο
  • Πόνος ή ενόχληση σε οποιονδήποτε από τους δυο όρχεις ή στο όσχεο

Προγραμματίστε άμεσα μια επίσκεψη στο Ανδρολογικό Ινστιτούτο Αθηνών αν νιώσετε κάποιον πόνο ή ανιχνεύσετε οποιοδήποτε εξόγκωμα στους όρχεις σας, ιδιαίτερα αν αυτά τα συμπτώματα επιμένουν για πάνω από δύο εβδομάδες.

 

Αίτια

Τα αίτια του καρκίνου των όρχεων δεν είναι σαφή. Οι γιατροί γνωρίζουν ότι οι όγκοι δημιουργούνται όταν τα υγιή κύτταρα του όρχι μεταλλάσσονται και διαιρούνται ανεξέλεγκτα, δημιουργώντας κακοήθη όγκο.

Σχεδόν όλοι οι καρκίνοι των όρχεων ξεκινούν στα γεννητικά κύτταρα, τα κύτταρα που παράγουν τα πρώιμα σπερματοζωάρια. Οι αιτίες που προκαλούν τις μεταλλάξεις στα γεννητικά αυτά κύτταρα δεν είναι γνωστές.

Παράγοντες κινδύνου

Παρά το γεγονός ότι δεν είναι σαφείς οι αιτίες οι οποίες οδηγούν στην ανάπτυξη καρκίνου στους όρχεις, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες κινδύνου που πρέπει να έχουμε υπόψη σε σχέση με τον συγκεκριμένο καρκίνο. Αυτοί είναι οι παρακάτω:

  • Κρυψορχία: Οι όρχεις σχηματίζονται στην κοιλιακή χώρα κατά την ανάπτυξη του εμβρύου και κατέρχονται στο όσχεο πριν ή λίγο μετά τη γέννηση. Οι άνδρες με μη φυσιολογικά κατελθόντες όρχεις παρουσιάζουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και ο κίνδυνος αυτός παραμένει ακόμα και μετά από τη χειρουργική τοποθέτηση του μη κατελθόντα όρχι στο όσχεο. Παρόλα αυτά, πρέπει να τονιστεί ότι η πλειοψηφία των ανδρών που προσβάλλονται από καρκίνο των όρχεων δεν έχουν ιστορικό κρυψορχίας.
  • Μη φυσιολογική ανάπτυξη των όρχεων: Παθήσεις που επηρεάζουν τη φυσιολογική ανάπτυξη των όρχεων όπως το σύνδρομο Klinefelter, ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου των όρχεων.
  • Κληρονομικότητα: Αν στην οικογένειά σας υπάρχουν περιστατικά καρκίνου των όρχεων, ίσως έχετε περισσότερες πιθανότητες να νοσήσετε.
  • Ηλικία: Ο καρκίνος των όρχεων κατά κανόνα προσβάλλει νεότερους άνδρες μεταξύ 25 και 35 ετών, μπορεί όμως να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε ηλικία.
  • Φυλή: Μελέτες έχουν δείξει ότι ο καρκίνος των όρχεων είναι συνηθέστερος στους λευκούς άνδρες.

 

Πώς Πραγματοποιείται Η Διάγνωση;

Σε κάποιες περιπτώσεις, οι άνδρες ανακαλύπτουν οι ίδιοι το πρόβλημα ψηλαφώντας τους όρχεις τους και προσέρχονται στον γιατρό. Σε άλλες περιπτώσεις, ο γιατρός είναι εκείνος που διαπιστώνει το πρόβλημα, μετά από έναν έλεγχο ρουτίνας, που περιλαμβάνει ψηλάφηση των όρχεων.

Για να καθοριστεί εάν ένας όζος στους όρχεις είναι ύποπτος ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει τα παρακάτω:

  • Υπερηχογράφημα: Το υπερηχογράφημα (triplex) οσχέου χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα για να δημιουργήσει εικόνα του όσχεου και των όρχεων. Το υπερηχογράφημα βοηθά τον γιατρό να καθορίσει τη φύση τυχόν όγκων στους όρχεις, όπως για παράδειγμα αν είναι συμπαγείς ή περιέχουν υγρό ή αν βρίσκονται εντός του όρχι.
  • Εξετάσεις αίματος (αιματολογικές): Μέσω εργαστηριακών εξετάσεων ανιχνεύονται οι καρκινικοί δείκτες στο αίμα. Οι καρκινικοί δείκτες είναι ουσίες που υπάρχουν φυσιολογικά στο αίμα σας, αν όμως τα επίπεδά τους είναι αυξημένα μπορεί να αποτελούν ένδειξη καρκίνου των όρχεων. Αρνητικά επίπεδα καρκινικών δεικτών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν πάσχετε από καρκίνο, μπορούν όμως να βοηθήσουν τον γιατρό σας να προβεί σε μια ακριβή διάγνωση.
  • Χειρουργική επέμβαση: Αν ο γιατρός σας αποφασίσει ότι ο όγκος στον όρχι σας ενδέχεται να είναι κακοήθης, μπορεί να συστήσει τη χειρουργική αφαίρεση του όρχι (ριζική ορχεκτομή). Ο αφαιρεθείς όρχις, στη συνέχεια, θα υποστεί εργαστηριακή ανάλυση για να αποφασιστεί αν ο όγκος είναι κακοήθης και, αν ναι, ο τύπος του καρκίνου.

 

Στάδια

Από τη στιγμή που ο γιατρός σας επιβεβαιώσει τη διάγνωση, το επόμενο βήμα είναι η σταδιοποίηση του όγκου. Για να αποφασιστεί αν ο καρκίνος έχει προχωρήσει σε μεταστάσεις έξω από τον όρχι, μπορεί να υποβληθείτε στις παρακάτω εξετάσεις:

  • Αξονική τομογραφία: Θα ληφθεί σειρά εικόνων της κάτω κοιλίας, του θώρακα και της λεκάνης τις οποίες ο γιατρός σας θα χρησιμοποιήσει για να βρει δείγματα διασποράς του καρκίνου πέρα από τους όρχεις.
  • Αιματολογικοί έλεγχοι: Η αξιολόγηση των καρκινικών δεικτών θα βοηθήσει να διαγωστεί αν ο καρκίνος είναι ακόμα ενεργός μετά την ορχεκτομή.


Μετά από αυτούς τους ελέγχους χαρακτηρίζεται το στάδιο του καρκίνου, κάτι που βοηθά στην επιλογή των βέλτιστων θεραπευτικών προσεγγίσεων.

Τα στάδια του καρκίνου των όρχεων φέρουν τα χαρακτηριστικά λατινικά νούμερα 0 – IV. Στα στάδια 0 – II ο καρκίνος είναι περιορισμένος στην περιοχή γύρω από τον όρχι. Στα στάδια III και IV ο καρκίνος θεωρείται προχωρημένος και μπορεί να έχει επεκταθεί σε άλλα όργανα όπως οι πνεύμονες.

Θεραπεία

Οι επιλογές για την αντιμετώπιση του καρκίνου των όρχεων εξαρτώνται από διάφορους παράγοντες όπως ο τύπος και το στάδιο του καρκίνου, η ηλικία, η γενικότερη κατάσταση της υγείας σας κ.α.

Χειρουργική Επέμβαση

Υπάρχουν οι ακόλουθες δύο επιλογές για τη χειρουργική αντιμετώπιση ενός καρκίνου του όρχεως:

  • Ριζική ορχεκτομή: Η πρώτη και κύρια επιλογή για καρκίνους κάθε τύπου και σταδίου είναι η ριζική ορχεκτομή η οποία λαμβάνει χώρα μέσω τομής στη βουβωνική χώρα. Αν το επιθυμείτε, και σε συμφωνία με τον θεράποντα ιατρό, στη θέση του αφαιρεθέντος όρχι μπορεί να τοποθετηθεί ορχική πρόθεση. Σε καρκίνους αρχικών σταδίων πολλές φορές η ριζική ορχεκτομή είναι και η μοναδική αντιμετώπιση που χρειάζεται.
  • Οπισθοπεριτοναϊκή λεμφαδενεκτομή: Κατά την επέμβαση αυτή αφαιρούνται οι λεμφαδένες του πίσω τμήματος της κοιλιάς διαπεριτοναϊκά, λαμβάνοντας φροντίδα να αποφευχθεί η καταστροφή των νεύρων πέριξ των λεμφαδένων κάτι που δεν είναι πάντα εφικτό. Σε περίπτωση καταστροφής των νεύρων μπορεί να αντιμετωπίσετε προβλήματα στην εκσπερμάτιση αλλά όχι με τη στύση.


Αν η χειρουργική επέμβαση είναι η μόνη αντιμετώπιση που κρίνεται απαραίτητη στην περίπτωσή σας, ο γιατρός θα καταρτίσει ένα πρόγραμμα επαναληπτικών ελέγχων κάθε λίγους μήνες για τα πρώτα χρόνια και σε πιο αραιά διαστήματα στη συνέχεια.

Ακτινοθεραπεία

Κατά την ακτινοθεραπεία χρησιμοποιούνται υψηλής ενέργειας ιοντίζουσες ακτινοβολίες για να καταστρέψουν τα καρκινικά κύτταρα. Η ακτινοθεραπεία, κάποιες φορές, συστήνεται σε ασθενείς που πάσχουν από σεμινωματώδεις όγκους, ιδιαίτερα δε μετά την ορχεκτομή.

Οι παρενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν κόπωση και ναυτία, όπως επίσης ερυθρότητα του δέρματος και ερεθισμό του στην κοιλιακή και βουβωνική χώρα. Είναι πιθανό η ακτινοθεραπεία να επηρεάσει τη γονιμότητά σας, οπότε μην διστάσετε να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για τις επιλογές που υπάρχουν για τη διατήρηση του σπέρματός σας πριν την εκκίνηση της θεραπείας.

Χημειοθεραπεία

Στη χημειοθεραπεία χρησιμοποιούνται φάρμακα για την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων. Τα φάρμακα αυτά διασπείρονται στο σώμα σας και «σκοτώνουν» καρκινικά κύτταρα που έχουν διασπαρεί από τον αρχικό όγκο.

Η χημειοθεραπεία μπορεί να είναι η μοναδική θεραπεία που θα σας συσταθεί ή μπορεί να πραγματοποιηθεί πριν ή μετά από οπισθοπεριτοναϊκή λεμφαδενεκτομή.

Οι παρενέργειες της χημειοθεραπείας εξαρτώνται από τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται κάθε φορά αλλά κάποιες από τις πιο συνηθισμένες παρενέργειες περιλαμβάνουν κόπωση, ναυτία, απώλεια μαλλιών και αυξημένο κίνδυνο προσβολής από λοιμώξεις.

Η χημειοθεραπεία μπορεί, επίσης, να οδηγήσει σε στειρότητα σε κάποιους ασθενείς οπότε και σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να συζητήσετε με τον γιατρό σας τις δυνατότητες διαφύλαξης σπέρματος που υπάρχουν.

 

Ο Δρ. Κ. Κωνσταντινίδης, Ιδρυτής και Πρόεδρος στο Ανδρολογικό Ινστιτούτο Αθηνών, Διευθυντής του Τμήματος Σεξουαλικής Υγείας στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, είναι Ουρολόγος – Ανδρολόγος και Χειρουργός. Για να ενημερωθείτε αναλυτικότερα σχετικά με τον καρκίνο των όρχεων, πραγματοποιήστε την επικοινωνία σας με τον γιατρό και προγραμματίστε το ραντεβού σας.

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΘΗΝΩΝ: ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΚΑΙ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΗ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑ

Συχνές Ερωτήσεις

Ο καρκίνος των όρχεων, από μόνος του, σπάνια επηρεάζει σημαντικά τη γονιμότητα. Ωστόσο, ορισμένες θεραπείες για τον συγκεκριμένο καρκίνο, όπως η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία, μπορεί να την επηρεάσουν προσωρινά ή μόνιμα. Για τον λόγο αυτό, συνιστάται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για το ενδεχόμενο φύλαξης του σπέρματός σας πριν την έναρξη όποιας θεραπείας ακολουθήσετε.

Ο καρκίνος των όρχεων θεωρείται ένας από τους πιο ιάσιμους τύπους καρκίνου, ακόμα και με μεταστάσεις), με πολύ υψηλά ποσοστά ίασης. Χάρη στις σύγχρονες θεραπευτικές μεθόδους, ο θάνατος από καρκίνο των όρχεων αποτελεί πλέον εξαιρετικά σπάνια εξέλιξη, γεγονός που αποδεικνύει τη μεγάλη αποτελεσματικότητα της έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας.