2

Καρκίνος του Νεφρού

Η πρόοδος των διαγνωστικών τεχνικών επιτρέπει την ανίχνευση όγκων στoυς νεφρούς σε αρχικά στάδια όπου και η πιθανότητα πλήρους ίασης είναι μεγαλύτερη.

Η θέση των νεφρών στο σώμα μας.

Τι Είναι Ο Καρκίνος Νεφρού

Ο καρκίνος νεφρού αποτελεί μια πολύ σοβαρή κακοήθεια, την τρίτη πιο συχνή όσον αφορά το ουροποιητικό σύστημα, η οποία αφορά περισσότερο ανθρώπους που διανύουν την 6η και 7η δεκαετία της ζωής τους. Το γεγονός ότι επηρεάζει τη λειτουργία των νεφρών και μπορεί να είναι μεταστατικός, προκαλεί, όπως είναι φυσικό, μεγάλη ανησυχία για την ποιότητα και τη διάρκεια ζωής, μετά τη διάγνωσή του. Ωστόσο, οι τακτικοί έλεγχοι και ο έγκαιρος εντοπισμός του μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες ίασης, καθώς πρόκειται για έναν καρκίνο που είναι ιάσιμος.   

Όσον αφορά τα είδη του καρκίνου στο νεφρό, στους ενήλικες το αδενοκαρκίνωμα του νεφρού είναι ο πιο συχνός τύπος που εμφανίζεται, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι ο μοναδικός. Στα μικρά παιδιά πιο συχνά εμφανίζουν ένα τύπο καρκίνου των νεφρών που ονομάζεται όγκος του Wilms.

Δυστυχώς, τα στοιχεία δείχνουν ότι η συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου του νεφρού αυξάνεται. Ένας λόγος γι’ αυτό είναι και η πρόοδος των διαγνωστικών τεχνικών όπως η αξονική τομογραφία και η συχνότερη χρήση τους που οδηγεί πολλές φορές στην τυχαία ανακάλυψη των όγκων. Συχνά, μάλιστα ο καρκίνος εντοπίζεται στα αρχικά του στάδια, όταν ο όγκος είναι μικρός και περιορισμένος στους νεφρούς.

 

Τι Συμπτώματα Εμφανίζει Ο Καρκίνος Νεφρού;

Ο καρκίνος στους νεφρούς συνήθως δεν παρουσιάζει συμπτώματα στα αρχικά στάδια, με την πάροδο του χρόνου, όμως, τα συμπτώματα που μπορεί να παρουσιαστούν είναι:

  • Αίμα στα ούρα τα οποία μπορεί να φαίνονται ροζ, κόκκινα ή στο χρώμα της σκουριάς
  • Πόνος o οποίος δεν υποχωρεί
  • Απώλεια όρεξης
  • Ανεξήγητη απώλεια βάρους
  • Αίσθημα κόπωσης
  • Πυρετός

 

Παράγοντες Κινδύνου

Δεν υπάρχουν ξεκάθαρα αίτια που μπορούν να ενοχοποιηθούν στην περίπτωση του καρκίνου των νεφρών. Ωστόσο, οι παρακάτω παράγοντες κινδύνου φαίνεται πως, σε κάποιες περιπτώσεις, παίζουν ρόλο στην εμφάνιση του συγκεκριμένου καρκίνου:

  • Ηλικία
  • Κάπνισμα: Η διακοπή του καπνίσματος μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου των νεφρών.
  • Παχυσαρκία
  • Υπέρταση
  • Νεφρική ανεπάρκεια: Οι ασθενείς που υποβάλλονται σε συχνές αιμοκαθάρσεις τείνουν να εμφανίζουν συχνότερα καρκίνο των νεφρών.
  • Κληρονομικότητα

 

Πώς Πραγματοποιείται Η Διάγνωση;

Η διάγνωση του καρκίνου του νεφρού βασίζεται στον συνδυασμό κλινικής εκτίμησης, απεικονιστικών εξετάσεων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, βιοψίας. Συχνά, ο καρκίνος του νεφρού ανακαλύπτεται τυχαία κατά τη διάρκεια εξετάσεων που γίνονται για άλλους λόγους, καθώς μπορεί να μην προκαλεί εμφανή συμπτώματα, ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια.

Η διαδικασία της διάγνωσης αποτελείται από τις εξής εξετάσεις:

  • Εργαστηριακές εξετάσεις αίματος και ούρων, για τον έλεγχο της νεφρικής λειτουργίας και την ανίχνευση αίματος στα ούρα (αιματουρία)
  • Υπερηχογράφημα, το οποίο αποτελεί την αρχική απεικονιστική μέθοδο για την εκτίμηση της μορφολογίας του νεφρού
  • Αξονική (CT) ή μαγνητική τομογραφία (MRI), για λεπτομερή απεικόνιση του όγκου και της πιθανής επέκτασης σε παρακείμενες δομές
  • Βιοψία νεφρού, εφόσον απαιτείται, ώστε να επιβεβαιωθεί η φύση του μορφώματος (κακοήθης ή καλοήθης όγκος)

Ο συνδυασμός των παραπάνω εξετάσεων καθορίζει τη σταδιοποίηση της νόσου και τον σχεδιασμό της θεραπείας που ακολουθεί.

 

Στάδια Καρκίνου Του Νεφρού

Η σταδιοποίηση του καρκίνου του νεφρού βοηθά στον καθορισμό της έκτασης και της σοβαρότητας της νόσου και βασίζεται σε παράγοντες όπως:

  • Το μέγεθος του όγκου και αν περιορίζεται εντός του νεφρού
  • Την επέκταση σε παρακείμενους ιστούς ή λεμφαδένες
  • Την ύπαρξη απομακρυσμένων μεταστάσεων (π.χ. καρκίνος νεφρού με μετάσταση στον πνεύμονα, με μετάσταση στο ήπαρ ή με μετάσταση τα οστά)

Ο καρκίνος στο νεφρό διακρίνεται σε 4 στάδια τα οποία αποδίδονται με λατινικούς αριθμούς (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, IV). Στα αρχικά στάδια (1-2), ο όγκος παραμένει τοπικός και μπορεί να αντιμετωπιστεί χειρουργικά με πολύ καλές προοπτικές ίασης. Στο στάδιο 3 και το στάδιο 4, η νόσος μπορεί να έχει επεκταθεί εκτός του νεφρού, οπότε εφαρμόζονται συνδυασμένες θεραπείες.

Η σωστή σταδιοποίηση είναι καθοριστική για την επιλογή της βέλτιστης θεραπευτικής στρατηγικής και την εκτίμηση της πρόγνωσης.

 

Καρκίνος Του Νεφρού & Προσδόκιμο Ζωής

Το προσδόκιμο ζωής σε ασθενείς με καρκίνο του νεφρού εξαρτάται κυρίως από το στάδιο της νόσου κατά τη διάγνωση και την ανταπόκριση στη θεραπεία.

Σε πρώιμα στάδια, η χειρουργική αφαίρεση του όγκου οδηγεί σε πολύ υψηλά ποσοστά ίασης και μακροχρόνια επιβίωση. Σε προχωρημένα στάδια, η διάρκεια ζωής μπορεί να επηρεαστεί, ωστόσο οι νεότερες θεραπείες, όπως η ανοσοθεραπεία και οι στοχευμένοι βιολογικοί παράγοντες, έχουν βελτιώσει σημαντικά την πρόγνωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Η γενική κατάσταση της υγείας, η ηλικία και η ανταπόκριση του οργανισμού στη θεραπεία παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο. Η έγκαιρη διάγνωση και η εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες που καθορίζουν τη διάρκεια και την ποιότητα ζωής των ασθενών με καρκίνο του νεφρού.

 

Θεραπεία

Η θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου του νεφρού εξαρτάται από το στάδιο της νόσου, το μέγεθος του όγκου, τη γενική κατάσταση του ασθενή και τη λειτουργία των νεφρών. Ο βασικός στόχος είναι η εξάλειψη του καρκινικού ιστού, η διατήρηση της νεφρικής λειτουργίας όπου είναι εφικτό να προληφθεί η υποτροπή. Στα αρχικά στάδια, η θεραπεία είναι κυρίως χειρουργική, ενώ στα προχωρημένα μπορεί να χρειαστεί συνδυασμός θεραπειών.

Χειρουργική

Ο σκοπός της επέμβασης είναι να αφαιρεθεί ο όγκος, διατηρώντας ταυτόχρονα τη λειτουργικότητα του νεφρού, όπου και όταν αυτό είναι εφικτό. Οι συνηθέστεροι τύποι επεμβάσεων είναι δύο:

  • Ριζική νεφρεκτομή: Αφαίρεση του προσβληθέντος νεφρού, του λίπους που τον περιβάλλει και πιθανώς κοντινούς ιστούς όπως τους λεμφαδένες. Ο χειρουργός μπορεί να προχωρήσει στη ριζική νεφρεκτομή είτε μέσω μιας τομής στην κοιλιακή χώρα ή στα πλευρά (ανοιχτή νεφρεκτομή) είτε μέσω πολλών μικρών τομών στην κοιλιακή χώρα (λαπαροσκοπικά / ρομποτικά υποβοηθούμενα).
  • Μερική νεφρεκτομή: Αφαίρεση του όγκου και της περιοχής γύρω από αυτόν αντί για ολική αφαίρεση νεφρού. Όπως και η προαναφερθείσα επέμβαση, έτσι και αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί ανοιχτά, λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά. Η μερική νεφρεκτομή αποτελεί επιλογή σε μικρούς όγκους και σε ασθενείς που έχουν μόνο ένα νεφρό. Όταν είναι εφικτό, η μερική νεφρεκτομή προτιμάται από τη ριζική, καθώς διατηρεί τη νεφρική λειτουργία και μειώνει τον κίνδυνο περαιτέρω επιπλοκών.

Η επιλογή της επέμβασης γίνεται από τον γιατρό σας, συνυπολογίζοντας το στάδιο του καρκίνου, τον τύπο του και τη γενικότερη κατάσταση της υγείας.

Ρομποτικά Υποβοηθούμενη Νεφρεκτομή

Η ρομποτικά υποβοηθούμενη νεφρεκτομή πραγματοποιείται με τη χρήση ρομποτικού συστήματος, προσφέροντας:

  • Μεγαλύτερη ακρίβεια και τρισδιάστατη απεικόνιση του χειρουργικού πεδίου
  • Ελαχιστοποίηση αιμορραγίας και μετεγχειρητικού πόνου
  • Ταχύτερη ανάρρωση και μικρότερη νοσηλεία

Ρομποτικά υποβοηθούμενη νεφρεκτομή

Μη Χειρουργική

Σε προχωρημένα ή μεταστατικά στάδια, ενδέχεται να εφαρμοστούν οι εξής θεραπείες:

  • Στοχευμένες θεραπείες, που επιδρούν σε μοριακούς μηχανισμούς ανάπτυξης των καρκινικών κυττάρων
  • Ανοσοθεραπεία, η οποία ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να αναγνωρίσει και να καταστρέψει τα καρκινικά κύτταρα

Η κλασική χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα στον καρκίνο του νεφρού και εφαρμόζονται μόνο σε επιλεγμένες περιπτώσεις, κυρίως για ανακούφιση συμπτωμάτων ή μεταστάσεων.

 

Πρόληψη

Αν και δεν υπάρχουν απολύτως αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης, ορισμένες συνήθειες ενδεχομένως συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του νεφρού:

  • Διακοπή καπνίσματος, που αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου
  • Διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους και ισορροπημένη διατροφή με χαμηλή πρόσληψη λίπους και επεξεργασμένων τροφών
  • Καλή ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης
  • Αποφυγή μακροχρόνιας λήψης παυσίπονων ή αντιφλεγμονωδών χωρίς ιατρική παρακολούθηση
  • Τακτικός ιατρικός έλεγχος σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό ή προδιαθεσικούς παράγοντες

Ο Δρ. Κ. Κωνσταντινίδης, Ιδρυτής και Πρόεδρος στο Ανδρολογικό Ινστιτούτο Αθηνών, Διευθυντής του Τμήματος Σεξουαλικής Υγείας στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, είναι Ουρολόγος – Ανδρολόγος και Χειρουργός. Για να ενημερωθείτε αναλυτικότερα σχετικά με τον καρκίνο των νεφρών, πραγματοποιήστε την επικοινωνία σας με τον γιατρό και προγραμματίστε το ραντεβού σας.

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΘΗΝΩΝ: ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΚΑΙ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΗ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑ